Hoe U-OV ons probeert te bespelen

Submitted by hadrian on di, 05/08/2018 - 17:39

Introductie

Het zal je waarschijnlijk niet ontgaan zijn, er wordt gestaakt in het openbaar vervoer. Eerder deze maand landelijk, en nu heeft de vakbond besloten om over te gaan op een rollende staking. Dat houdt in dat er in verschillende delen van het land op verschillende opeenvolgende dagen wordt gestaakt. De belangrijkste eisen van de FNV zijn een loonsverhoging van 3,5% over het volgende jaar, met 4,5% over de gehele looptijd van de CAO. Het is voorgesteld om die op 1 jaar en 4 maanden te houden. De werkgevers willen slechts 2% per jaar bieden en een looptijd van 3 jaar. Andere belangrijke eisen die de vakbond wil bespreken gaan over werkdruk. Eisen die absurd klinken, niet omdat ze gemaakt worden maar omdat ze gemaakt moeten worden. Zo wordt een plaspauze van 8 minuten gevraagd per 2 uur. Voor zoiets basaals als naar de WC gaan is nu dus vaak te weinig tijd. Dat werkdruk zo ontzettend belangrijk is bij dit eisenpakket geeft aan dat hier een belangrijk probleem ligt voor chauffeurs. Dat is alarmerend, aangezien overwerkte buschauffeurs gevaarlijk zijn voor henzelf, de passagiers, en anderen in het verkeer. Daarenboven, iedereen die wel eens achter het stuur zat en nodig naar de wc moest, weet hoe afleidend dat kan zijn. Belangrijker, de chauffeurs verdienen beter dan dit.

Enfin, dat de staking legitiem is, daar twijfel ik niet aan. De busmaatschappij U-OV, waar ik met enige regelmaat gebruik van moet maken, wil ons natuurlijk iets heel anders doen laten geloven. Sinds eind april zie ik ze op verschillende manieren propaganda maken tegen de chauffeurs. Het wordt tijd die propaganda eens tegen het licht te houden.

Dreiging en een Pruillip

Het begon met de aankondiging van de staking. Deze werd ons geelgekleurd met onderbroken rode strepen aangeleverd in de bussen. Het zag er meteen dreigend uit, en er stond dan ook meteen het woord "stakingsdreiging." Dat idee komen we vaker tegen wanneer arbeiders via een staking voor hun rechten op gaan komen. De bazen willen ons dus het idee geven dat de arbeiders iets gewelddadigs doen, iets wat niet hoort in een "orderlijke maatschappij."

Het feit is natuurlijk dat een staking alleen maar neerkomt op het niet verrichten van arbeid. Gewelddadig is het sowieso geenszins. Niemand wordt geslagen, getaserd, of neergeschoten. Wel betekent het dat zij die afhankelijk zijn van deze arbeid voor hun inkomen dat inkomen mislopen. Als de bussen niet rijden heb je immers ook geen klanten die met hun OV-kaart inchecken. Het geld wat normaliter zou worden betaald voor het vervoeren blijft dus op de kaart. Het is ook mogelijk voor reizigers die een abbonement hebben aangeschaft een deel van het abbonementsbedrag terug te vragen. In 2008 is dat door duizenden reizigers gedaan. Een tweedaagse staking kan de vervoerders dus erg veel geld kosten. Juist hierom kan een staking zo'n effectief middel zijn om verbeteringen te bewerkstelligen.

De keuze voor het woord "dreiging," samen met de keuze voor die agressieve kleuren, zijn duidelijk bedoeld om de arbeiders in een kwaad daglicht te zetten. De vervoerders willen de reizigers aan hun kant krijgen. In de aankondiging stelden ze ook dat ze het heel vervelend vinden dat wij, de reiziger, gedupeerd zouden worden. Dat vinden ze natuurlijk helemaal niet, anders hadden ze die 8 minuten plaspauze wel toegezegd. Het feit is dat deze bedrijven bestaan om winst te maken. Dat ze daarbij iets nuttigs doen zoals mensen vervoeren, is technisch gezien een nevenzaak. Wij, de reiziger, bestaan voor deze bedrijven alleen maar als consumenten aan wie ze een dienst verkopen. Hun stelling dat ze het uitermate vervelend vinden dat wij gedupeerd worden, is niets anders dan stemmingmakerij. Het enige wat zij vervelend vinden is dat wij een dag of twee niet kunnen betalen. Je ziet het ze bijna met een pruillip zeggen.

Delegitimatie

Tekst op de website van U-OV, 8 mei 2018, 06:30

In de ochtend van 8 mei werd er opnieuw gestaakt in de regio Utrecht bij U-OV in Utrecht. De bovenstaande tekst stond er die ochtend om half 7 op de website van U-OV. Wat opvalt is dat er gesteld wordt dat men in Utrecht in een "vergevorderd stadium over concrete afspraken inzake rust- en hersteltijden" was. Het is mogelijk dat de busmaatschappij lokaal inderdaad wat beloftes heeft gedaan, maar de vakbond heeft meerdere signalen van chauffeurs ontvangen dat het heel onwaarschijnlijk is dat deze ook wat gaan betekenen. Voor arbeiders in een branche kan een CAO bepaalde beschermingen bieden. De CAO die wordt afgesloten met de vakbonden dient te worden doorgevoerd en kan dienen als een soort basis waarop betere voorwaarden inderdaad lokaal kunnen worden afgesloten. Wat in de CAO staat dient te gelden in de branche en dat wat er in staat is het minste wat de bazen dienen te bieden aan de arbeiders. Het is dus heel begrijpelijk dat arbeiders en vakbonden dit soort afspraken in een CAO willen vastleggen, en niet lokaal. Als de bazen de plaspauze weer proberen af te nemen, is het juridisch gezien ook makkelijker naar de CAO te wijzen dan een stel lokale contracten en afspraken die voor praktisch iedere arbeider net iets anders zijn.

In die verschillen van lokale afspraken zit ook de kiem van een andere strategie die bazen graag toepassen: verdeel-en-heers. Als de afspraken bij U-OV inderdaad geweldig zouden zijn, dan proberen de bazen natuurlijk die afspraken te gebruiken om het protest te delegitimizeren. Zo kunnen maatschappijen verschillende regios tegen elkaar uitspelen in een poging om het gehele protest te saboteren en daarmee de CAO-onderhandelingen. Protest van arbeiders is altijd sterker als iedereen mee doet, dat is de basis van het begrip solidariteit. Per regio of individu afspraken maken zal veel minder voordelig zijn voor de chauffeurs dan gezamenlijk voor een CAO vechten. Daarnaast, zelfs als de afspraken in een regio perfect zouden zijn, is het dus zeker wel begrijpelijk als arbeiders hun collegas elders helpen door solidair mee te doen met stakingen. Een buschauffeur in Amsterdam, Leeuwarden, of Eindhoven heeft immers ook behoefte aan plaspauzes.

Conclusie

Dit artikel kwam voornamelijk tot stand omdat ik me erger aan de manier waarop U-OV op deze manier ons wil uitspelen tegen de chauffeurs. Iedereen heeft recht op een voldoende inkomen en een respect. Binnen het kapitalistische systeem is dat niet mogelijk. Om winst te maken moeten anderen immers altijd wat inleveren. De bazen kunnen zichzelf alleen maar verrijken door ons minder te gunnen. Stakingen en andere vormen van arbeidersprotest zijn een natuurlijk voortvloeisel uit dit systeem. De bazen willen natuurlijk niet dat stakingen effectief zijn, dat betekent namelijk dat ze iets minder kunnen innen en iets meer aan de rest van ons moeten geven. Delegitimatie en mensen tegen elkaar uitspelen is dan ook iets wat ze bij elke staking proberen. Zaak aan ons om te herinneren dat mensen niet voor de lol staken, maar om hun baan net iets beter draagbaar te maken.

Flattr this