De Situatie in Ethiopië (Deel 3)

Submitted by hadrian on di, 08/30/2016 - 13:22

Introductie

In het eerste deel van deze serie heb ik de politieke situatie in Ethiopië enigsinds uitgewijd. In het tweede deel ben ik ingegaan op de economische veranderingen waarbij het land in principe geforceerd omgevormd wordt tot een kapitalistische staat. Dit artikel zal kort de internationale positie van Ethiopië belichten.

Diplomatieke Slavernij

Na het einde van de burgeroorlog tegen het Derg-regime is Ethiopië opgedeeld in twee landen. Het grootste deel bleef Ethiopië maar het nieuwe buurland Eritrea splitste zich af van dit land. Tegen het einde van de 20e eeuw is er nog een grensconflict geweest waarbij Eritrea onder andere het Oromo Bevrijdingsfront in Ethiopië steunde. Tijdens de huidige protesten wordt door de Ethiopische regering ook gesteld dat Eritrea die protesten steunt om Ethiopië zo instabiel te proberen maken. Of dit wel of niet waar is veranderd natuurlijk niets aan de legitimiteit van de strijd van de Oromo. Daarenboven valt er natuurlijk geen protest te steunen zonder dat er structurele problemen in een land zijn.

Een andere grote etnische groep in Ethiopië is de Somalische groep. Het Ogaden Nationaal Bevrijdingsleger (ONLF) strijd voor de onafhankelijkheid van dit gebied. Rondom de ONLF zijn nogal wat vragen die niet beantwoord zijn. Sommigen beweren dat deze organisatie banden heeft met de Jihadistische Al-Shabaab die actief waren in de Somalische burgeroorlog. Anderen stellen juist dat de ONLF in competitie is met Al-Shabaab (bron). Wel is zeker dat, in de Hoorn van Afrika, verschillende Islamistische organisaties actief zijn. Ethiopië werd lange tijd gezien als een stabiel land in de regio - ondanks de duidelijke interne conflicten - en kon daartoe een regionale bondgenoot van de Verenigde Staten worden. Terwijl Ethiopië regelmatig de mensenrechten schend blijft de Verenigde Staten gigantische bedragen aan "ontwikkelingssteun" naar Ethiopië sturen. Het is sowieso gek dat een land dat geregeerd wordt door een partij die zichzelf Marxistisch noemt geld aanneemt van het Verenigde Staten. In de huidige politieke context blijkt het meer dan nuttig te zijn voor de EPRDF. Buiten de enorme bedragen die de Ethiopische regering krijgt, zijn ze daarmee ook enigsinds veilig van kritiek uit het buitenland. Een soortgelijk proces zagen we rond de dictaturen en burgeroorlogen in Midden-Amerika. Daarmee helpen de Verenigde Staten de lust voor macht en overheersing van de EPRDF. Of deze dominantie van de EPRDF het Islamisme in Ogaden in de hand werkt is nog onbekend.

Buitenlandse inmenging komt echter niet alleen uit de Verenigde Staten maar ook uit China. De land-deals in Ethiopië worden voornamelijk met Chinees kapitaal gesloten en daarmee krijgt China natuurlijk ook een belang in de stabiliteit van de Ethiopische staat. Ook de industrialisatie van Ethiopië wordt voor een groot deel gefinancieerd door Chinees kapitaal en Ethiopië lijkt steeds meer de positie van China enkele decennia geleden, toen Westerse productie naar China werd uitbesteed, over te nemen. Chinafile spreekt al van "Made in Ethiopia" in plaats van "Made in China."

Conclusie

In Ethiopië heerst een explosieve situatie. De politisatie van etniciteiten lijkt, tijdens de huidige protestgolf, tot nog toe de solidariteit tussen de Amhara en Oromo niet in de weg te staan. Toch is het voor heersers normaliter erg makkelijk om etniciteit te gebruiken om hun eigen macht te bekrachtigen. In Europa zien we nu het ophitsen van de witte bevolking tegen immigranten wat nog wel eens slecht kan aflopen voor beide groepen. In Ethiopië komen conflicten tussen etniciteiten veel voor en worden deze door de staatsinstelling op zijn minst in stand gehouden. Het is te hopen dat de verschillende etniciteiten die elkaar nu gevonden hebben deze solidariteit weten vast te houden en kunnen uitbreiden naar alle etniciteiten, waaronder ook de Tigray.

Naast de etniciteit veranderd de Ethiopische maatschappij echter ook zeer sterk langs klassenlijnen. De oude landarbeidersklasse begint langzaam maar zeker om te vormen naar een arbeidersklasse. De Ethiopische regering gebruikt hiervoor beide VS en Chinees kapitaal. Directe investeringen komen voornamelijk uit Chinese hoek terwijl de Verenigde Staten Ethiopië voornamelijk geld geeft voor militair-strategische redenen. Beide landen hebben een belang bij een stabiele Ethiopische staat en ervaring leert ons dat, in ieder geval in het geval van de Verenigde Staten, de sterk onderdrukkende en dictatoriale regeringen een sterke voorkeur verdienen. In het Midden-Oosten heeft dit tot een bloederige burgeroorlog geleid.

China is nog niet zo lang een imperialistische macht en zal ongetwijfeld diens eigen stijl ontwikkelen. Het imperialisme van de Verenigde Staten kent immers ook diens eigen alom-beruchte stijl. Waar Europa vrijwel de gehele wereld onder actieve militaire bezetting heeft geplaatst hebben de Verenigde Staten juist gekozen voor de dreiging van militair geweld maar gebruikt voornamelijk economisch geweld. Een ding is zeker, imperialisme is niet mogelijk zonder een vorm van militaire macht. VS-Admiraal James A. Lyons praat bijvoorbeeld al over het uitbreiden van de militaire macht van de Verenigde Staten in reactie op de groei van het Chinese leger.

Wat er ook gaat gebeuren op globaal vlak, de mensen in Ethiopië zullen er ongetwijfeld slachtoffers van worden. Op het gebied van de huidige ontwikkelingsstrategie van de Ethiopische regering, gefinancieerd door kapitaal uit de VS en China, zijn ze het al. Hun protest legt de vinger op de brutaliteit van het kapitalisme en de absolute noodzaak van verzet tegen dat verachtelijke systeem. Of we dat nu doen uit puur eigenbelang of uit solidariteit met de onderdrukte Ethiopiërs maakt mij vrij weinig uit, als het maar gebeurt. Mochten de imperialistische grootmachten tot de orde geroepen worden door hun eigen bevolkingen dan zouden de strijd van de Oromo, de Amhara, en onderdrukte volkeren overal ter wereld vele malen makkelijker worden.