De Situatie in Ethiopië (Deel 2)

Submitted by hadrian on wo, 08/17/2016 - 21:41

Introductie

In het eerste deel heb ik het gehad over de complexe politieke situatie in Ethiopië. Deze situatie is natuurlijk intiem verbonden met de economische situatie. De best-bedoelde politieke experimenten kunnen vallen of staan met de economische realiteit. Hoewel het Ethiopische experiment waarschijnlijk louter en alleen op basis van de dominantie van één partij al zou falen zijn er ook grote economische veranderingen aan de gang. Het Tigraiaanse Volksbevrijdingsfront (TPLF), die de facto de heersende partij in het land is, noemt zichzelf Marxistisch maar ze zijn een belangrijk idee uit het Marxisme vergeten en wel dat de klassenstrijd de grote motor van de geschiedenis is geweest. Een van de aanleidingen van de huidige protestgolven, die overigens in 2015 al begon, is dan ook de klassenstrijd in Ethiopië.

Economische Veranderingen

Ethiopië, net als veel landen in de regio, heeft een landbouweconomie. Koffie is het belangrijkste exportproduct gevolgd door sesamzaad. Grofweg 85% van de arbeidersbevolking werkt in de landbouw, 10% werkt in de dienstensector, en slechts 5% in industrie. Ter vergelijking werkt slechts 4% van de Nederlandse arbeidersbevolking in de landbouw (Bron: Ethiopië,, Nederland). Waar Nederland belast is met een zeer ontwikkelde vorm van kapitalisme, wat ook een zeer technisch ontwikkelde landbouw betekent, zit Ethiopië in veel vormen nog in een vroege ontwikkeling van het kapitalisme. Op zich kan een land, onder bepaalde omstandigheden, lange tijd overleven zonder zulks een ontwikkeling door te maken maar het Ethiopische Revolutionair-Democratische Volksfront (EPRDF) heeft sterk ingezet op grote economische groei.In cijfers zijn ze hierin zeer effectief gebleken, maar die cijfers verdoezelen de dagelijkse realiteit waar de mensen mee te maken hebben.

Kort gezegd, probeert de EPRDF om Ethiopië versneld een kapitalistische ontwikkeling te laten doorgaan. In de Europese context betekende de kapitalistische ontwikkeling, onder andere, het onthemen van de landarbeiders richting de steden, bijvoorbeeld door middel van de 'Enclosure Acts' (Engelstalige link) in Engeland. In Ethiopië wordt een soortgelijke strategie toegepast door middel van de beruchte land-deals. Wettelijk gezien is het land in Ethiopië staatseigendom en de staat kan er dus mee doen wat het wil. Er wordt gesteld dat het land wat goedkoop wordt verhuurd aan buitenlandse investeerders niet of weinig gebruikt wordt door de lokale bevolking. Echter blijkt het omgekeerde waar te zijn. Mensen die zo eerder, doch met moeite, zelfvoorzienend konden leven worden op die manier omgezet in loonarbeiders. In plaats van zelf het land te bewerken, moeten ze dat dadelijk voor een baas doen. De hoop van de regering is dat investeerders moderne technologiën introduceren die het mogelijk maken om het land efficiënter te bewerken, en dat zal ongetwijfeld waar zijn, maar dat veranderd niets aan het feit dat mensen in een nieuwe afhankelijkheidspositie worden geforceerd.

Voedselveiligheid in Ethiopië is helaas niet goed. Het land kampte eerder dit jaar nog met een droogte en voedseltekorten. Agricultuur is dan ook steeds minder veilig en, tezamen met de land-deals, besluiten steeds meer jongeren om naar de steden te verhuizen (Engelstalige link). De urbanisatie die in Europa in de vroege ontwikkeling van het Europees kapitalisme gebeurde wordt dus in Ethiopië herhaald. De groei van steden in Ethiopië is in de afgelopen jaren grofweg twee keer zo groot ten opzichte van de totale bevolkingsgroei. Waar in het afgelopen jaar de gehele bevolkingsgroei zo'n 2.48% was, groeide de stadsbevolking met 4.86% (bron). Daarbij blijkt de bevolkingsdichtheid van de hoofdstad Addis Ababa echter lager te worden. De federale regering wil de grenzen van Addis Ababa uitbreiden en daarvoor wordt gebied wat van de Oromo is ingenomen. Dit zou ook betekenen dat een grote groep Oromo landarbeiders van hun grond gejaagd zouden worden. Dit plan is dan ook een van de directe aanleidingen van de huidige protestgolf geworden.

Conclusie

De Ethiopische economie is sterk aan het veranderen. Van een landbouweconomie forceert de EPRDF een kapitalistische ontwikkeling die Europeanen aan enkele van de donkerste dagen van diens lokale geschiedenis zou moeten herinneren. Ethiopië is nooit gekoloniseerd door Europa, doch wel tijdelijk bezet door Italië. Nu wordt het land echter gekoloniseerd door het kapitalisme. Dat Ethiopië economische moet veranderen is zonder meer waar. Het land kampt immers met enorme voedseltekorten en de landbouw zal moeten moderniseren om de tekorten op te vullen. De EPRDF, in de arrogantie die we wel gewend zijn van politieke partijen, dwingt deze veranderingen echter af. Mensen worden ontheemd en gedwongen om zich in te voegen in het globale kapitalistische systeem. In Europa hebben we destijds ook enorme opstanden gezien, waaronder de Midland Revolt waar ook veel mensen zijn vermoord door de landdieven. Wat de reactie van de Ethiopische regering op de protesten in Ethiopië laat zien is dat de heersende klasse, wat voor ideologische achtergrond ze ook mogen hebben, overal hetzelfde zijn. Als wij in verzet komen, dan zullen ze alles op alles zetten om ons te onderdrukken om zo hun eigen plannen door te zetten.

De Ethiopische situatie is echter stukken complexer dan de wijze waarop het kapitalisme in Europa zich ontwikkelde. Europees kapitaal is immers simpelweg gestolen uit de rest van de wereld, voornamelijk in de vorm van Zuid-Amerikaans zilver. Landen als Ethiopië moeten nu opboksen in een veel complexer globaal sociaal-politiek stelsel. Dit zal het onderwerp van het volgende artikel zijn.